Destekten Yoksun Kalma


Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu, çocuğun haksız fiil ve/veya akde aykırılık sonucu ölmesi nedeniyle anne-babanın açtığı destekten yoksun kalma tazminatı davalarında, desteklik ilişkisinin varlığının ispatı için SGK tarafından gelir bağlanması şartının aranıp aranmayacağı ve çocukların anne babaya destek olduklarının karine olarak kabulünün gerekip gerekmediği hakkında 22.06.2018 tarihinde içtihadı birleştirme kararı vermiştir.

Kararda öncelikli olarak destekten yoksun kalma tazminatının hukuki niteliğine ve kaynağına dikkat çekilerek ölüm gelirinden farklılığına dikkat çekilmiştir. Destekten yoksun kalma tazminatının; ölüm neticesinde ölenin yardımından yoksun kalan kimsenin muhtaç duruma düşmesini önlemek, yaşamının, desteğinin ölümünden önceki düzeyinde tutulması amacına yönelik sosyal karakterde ve kendine özgü bir tazminat olduğu, ölüm gelirinin ise iş kazası veya meslek hastalıkları sonrasında sigortalının ölümü gerçekleşmiş ise gelir kaybına uğrayan hak sahiplerine verilen Kanunda belirtilen şartları yerine getirmeleri halinde sosyal güvenlik hakkından yararlanmalarını sağlar ödenek olduğu vurgulanmıştır. Ölüm geliri ve destekten yoksun kalma tazminatının kaynağını aldıkları mevzuat bakımından ve nitelikleri bakımından birbirinden farklı olduklarının altı çizilmiştir. Annenin-babanın ölüm gelirine hak kazanması veyahut koşulları oluşmadığından ölüm gelirine hak kazanamaması destekten yoksun kalma tazminatı talep etmesine bir engel teşkil etmediği gibi ölüm geliri bağlanması için destek ilişkisinin varlığı da aranmadığı belirtilmiştir.

Bu açıklamalar doğrultusunda Büyük Genel Kurul anne-baba tarafından çocuğunun haksız fiil ve/veya akde aykırılık sonucu ölmesi nedeniyle açılan destekten yoksun kalma tazminatı davalarında, desteklik ilişkisinin varlığının ispatı için Sosyal Güvenlik Kurumundan gelir bağlanması şartı aranmayacağı kanaatine ulaşmıştır.

Kararda içtihat birliğine varılan ikinci husus ise destekten yoksun kalma tazminatı davası açan anneye-babaya çocukların karine olarak destek oldukları olgusunun kabulüne ilişkindir. Karada hayatta olduğu süre boyunca sürekli ve düzenli olarak annesine-babasına bakan veya eğer ölüm gerçekleşmiş olmasaydı, az çok yakın bir gelecekte bu bakımı sağlayacak olan çocukların anne-babası için destek oldukları hususu belirtilmiştir. Bu desteklik ilişkisinin para ve para ile ölçülebilecek bir kıymet olabileceği gibi bir hizmet ifası veyahut benzeri yardımlar şeklinde de olabileceği, bu nedenle çocuğun nakdi gücünün bulunmaması annesine-babasına maddi bir destek olmayacağı ya da ileride olamayacağı sonucunu doğurmayacağı ifade edilmiştir. Ayrıca anne-babanın destekten yoksun kalmış sayılabilmesi için zaruret durumuna düşmesi, en zaruri ihtiyaçları dahi karşılayamaz hale gelmesinin gerekli olmadığı, her annenin-babanın çocuğun ölümü ile onun desteğinden yoksun kalacağı kabul edilmesi gerektiği belirtilmiştir. Sonuç olarak çocukların anne-babaya destek olduklarının karine olarak kabulü gerektiği kanaatine varılmıştır.