İş Kazalarında İşyerinin Sınırları Nedir?


Sigortalının işyerinde geçirdiği kazalar iş kazası sayılmaktadır. Bir yerin işyeri olması ya da işyerinden sayılması, meydana gelen kazanın iş kazası olup olmadığının belirlenmesinde büyük önem taşımaktadır.

İşyerinin Kapsamı

  1. Asıl İşyeri
  • Asıl işyeri mal ve hizmet üretiminin yapıldığı yerdir. Örnek: fabrika binası, atölye…
  • Sigortalının işi fiilen değil de maddi olmayan şekilde örneğin fikren yapmış olduğu yerler de işyeri kapsamında sayılmaktadır.
  1. İşyerine Bağlı Yerler
  • İşyerinde üretilen mal veya verilen hizmet ile nitelik yönünden bağlılığı bulunan ve aynı yönetim altında örgütlenen işyerine bağlı yerlerin de işyerinden sayılacağı hüküm altına alınmıştır. Bu tanıma göre işin yürütümü bakımından asıl işin yapıldığı yere bağlı olarak faaliyette bulunulan, tamamlayıcı, ayrıntı ve eklentilerde işyerine bağlı yerler olarak tek bir işyeri olarak değerlendirilmelidir.
  • Örneğin peynir üretimi yapılan bir işyeri ile bu peynirlerin ambalajlanmasını sağlamak için kurulan aynı kişiye ait bir teneke kutu imalathanesi arasında işin niteliği ve yürütümü bakımından bağlılık vardır.
  1. İşyerinin Eklentileri
  • Eklentiler avlu, büro, dinlenme, çocuk emzirme, yemek, uyku, yıkanma, muayene, beden veya meslek eğitimi yerleri gibi işyerine fiziki olarak bağlı yerlerdir.
  1. Araçlar
  • İşin yapılmasında kullanılan her türlü taşıt aracı ile sabit veya seyyar her türlü makine, araç kavramına girer.
  • Kamyon, otomobil, otobüs gibi her türlü taşıt araçları ile vinç, buldozer, forklift, gibi her türlü seyyar veya sabit iş makineleri araçtır ve işyerine dâhil sayılır.
  • Aracın işyerinden sayılması için işyerinin coğrafi sınırları için de bulunması gerekmediği gibi, mülkiyetinin de işverene ait olması aranmaz. İşverenin kiraladığı ya da ariyet olarak aldığı bir araç da işyeri sayılır.

Kısa vadeli sigorta kolları uygulamalarına ilişkin 2016/21 Sayılı Genelgede; sigortalının işyerinde bulunduğu sırada meydana gelen olayların yapılan işle ilgili olup olmadığına bakılmaksızın iş kazası sayılması gerektiği belirtilmiştir.

Genelgede sigortalıların işyeri sayılan yerlerde;

  • avluda yürürken düşmesi,
  • dinlenme saatinde top oynarken ayağının burkulması,
  • bahçede meyve ağacından meyve toplarken düşmesi,
  • tarlada çalışır iken traktör ile kaza geçirmesi,
  • yemek yerken elini kesmesi,
  • dinlenme odasında dinlenirken sobadan zehirlenmesi,
  • işyerinde intihar etmesi,
  • işyeri sınırları içinde bulunan havuzda boğularak ölmesi,
  • ücretli izinli bulunduğu sırada çalıştığı işyerindeki arkadaşlarını ziyaret için geldiğinde kaza geçirmesi,
  • araçlarla çalışanların bu araçlarda geçirecekleri kazaların

iş kazası olarak kabul edileceği örnekleme yoluyla sayılmıştır.

Genelgede;

  • maden işletmeleri, kara yolları, demir yolları gibi işletmelerde çalışanların esas işini gördüğü yerden aynı işverene ait farklı bir işyerinde işin yürütümü ile ilgili olmaksızın bulunduğu sırada meydana gelen bir olayın sadece işyeri sınırları içinde meydana gelmesinden dolayı iş kazası sayılmasına imkân bulunmadığı belirtilmiştir.
  • mesleki ve teknik ortaöğretim sırasında alan eğitimi gören öğrenciler için işyerinin, eğitim gördükleri atölye, laboratuvar ve benzeri yerler olduğu belirtilmiş, atölye ya da laboratuvar dışında meydana gelen olaylar iş kazası sayılmayacağı ifade edilmiştir.
  • sigortalının işyerinde kalp krizi geçirmesi veya başka bir hastalık nedeniyle ölmesi ya da ruhen veya bedenen hemen veya sonradan engelli hale gelmesi iş kazası olarak kabul edileceği düzenlenmiştir.

Av.Hatice Kübra Polat